Arkusz decyzyjny – na pomoc w podejmowaniu decyzji!

Co to jest arkusz decyzyjny?

 

Masz wiele opcji, np. jeśli chodzi o wybór dostawcy jakiegoś towaru czy usługi, które na pierwszy rzut oka są do siebie zbliżone. Jaką więc podjąć decyzję? Na kogo się zdecydować? Z kim nawiązać współpracę?

W odpowiedzieć na to pytanie pomoże właśnie arkusz decyzyjny, a dokładniej – dane jakie uzyskamy na jego podstawie.

 

Arkusz decyzyjny to pewnego rodzaju zestawienie danych, które w bardzo łatwy i obrazowy sposób pozwala na porównanie różnego rodzaju interesujących nas informacji. Dzięki takiemu zestawieniu znacznie uprasza się proces podejmowania decyzji. Nasz wybór jest powiązany z oceną i wagą poszczególnych kryteriów, istotnych z punktu widzenia późniejszego działania np. dostarczanej usługi.

 

Taki sposób podejmowania decyzji jest często wykorzystywany przy wyborze różnego rodzaju dostawców narzędzi, sprzętów czy usług.

 

 

Co nam daje stosowanie arkusza decyzyjnego?

 

Arkusz decyzyjny buduje się w taki sposób, aby zawierał wszystkie istotne dla danego zagadnienia parametry i informacje. Dzięki temu, w jednym miejscu są wszystkie, niezbędne informacje i wartości, potrzebne dla osób podejmujących decyzję.

Taki sposób prezentowania danych eliminuje również potrzebę weryfikacji, szukania i sprawdzania pewnych kluczowych informacji z decyzyjnego punktu widzenia. Wszystko co potrzebne jest w jednym miejscu.

 

 

Jak przygotować arkusz decyzyjny?

 

Przede wszystkim PAMIĘTAJ! – arkusz decyzyjny ma służyć Tobie! i ułatwić Ci proces podejmowania decyzji w związku z Twoim projektem, zadaniem, potrzebą.

 

Dlatego zachowaj jego podstawową funkcję i w przejrzysty sposób przedstaw dane mające kluczowe znaczenie w procesie podejmowania decyzji.

 

Co więc należy zrobić?

3 kroki do opracowania idealnego arkusza decyzyjnego:

 

1. Wybierz kryteria i inne istotne elementy, które mają wpływ na podjęcie przez Ciebie decyzji.

 

2. Ustal punktację i oceń każde kryterium i element, wskazany przez Ciebie jako istotny w procesie podejmowania decyzji. Dokonaj oceny wszystkich np. dostawców czy wariantów usług.

 

3. Zsumuj punkty przyznane poszczególnym dostawcom czy wariantom usług, a następnie dokonaj klasyfikacji wyników.

 

Przykładowy arkusz oceny dostawcy (do pobrania w wersji edytowalnej jako załącznik):

 

 

1# Wybór kryteriów i innych istotnych elementów, które mają wpływ na proces decyzyjny

 

Aby podjąć właściwą (w danych warunkach biznesowych) decyzję, trzeba posiłkować się odpowiednimi kryteriami.

To, jakie wybierzesz kryteria będzie miało wpływ na jakość podjętej przez Ciebie decyzji lub osoby za to odpowiedzialne.

 

Przykładowe charakterystyki istotne przy wyborze dostawcy nowego urządzenia czy towarów to:

– jakość wykonanych urządzeń / towarów

– rodzaj materiałów, z jakich wykonane są urządzenia / towary

– know-how dostawcy (czyli czy np. dostawca urządzenia specjalizuje się w ich produkcji i serwisie)

– doświadczenie we współpracy z dostawcą (jeśli takowe jest)

– terminowość realizacji zamówienia / dostawy

– dostępność i jakość serwisu

– posiadanie certyfikatów

– częstotliwość i wielkość dostaw

– cena

– gwarancja

– reklamacje i ich obsługa

etc….

 

 

Wszystkie zebrane kryteria należy podzielić na grupy:

A. „Must have” – konieczność, dane warunki muszą być spełnione.

B. „Nice to have” – dobrze, jeśli dane warunki występują, są spełnione.

 

Jeśli dany dostawca nie spełnia któregokolwiek z kryteriów A., to w ogóle nie jest brany pod uwagę w dalszym procesie decyzyjnym.

Z tego wynika, że tak naprawdę o wyborze optymalnego rozwiązania decyduje ocena kryteriów grupy B.  Bardzo ważny punkt oceny tych kryteriów, to ustalenie ich wagi (czyli ważności z punktu widzenia naszych oczekiwań).

 

2# Punktacja i ocena kryteriów i elementów, wskazanych jako istotne w procesie podejmowania decyzji.

 

 

Ilość przyznanych punktów dla danego kryterium    x      waga kryterium   =  liczba punktów przyznanych dla danego dostawcy za dane kryterium

 

 

3# Suma punktów przyznanych poszczególnym dostawcom / wariantom usług i  klasyfikacji wyników.

 

Na tym etapie pozostaje już tylko zsumować punkty przyznane za poszczególne kryteria dla każdego z analizowanych np. dostawców. Otrzymane wyniki należy sklasyfikować wg zasady – od największej liczby punktów do najmniejszej. Można też wyszczególnić konkretne przedziały wartości i w oparciu o nie dokonywać selekcji.

 

Jeśli w grę wchodzi bardziej skomplikowany proces decyzyjny, w którym ciężko ustalić wagi dla części istotnych kryteriów, wówczas najrozsądniejsze jest porównanie ważności każdego kryterium względem wszystkich pozostałych.

Przykład 1 – matryca porównania ważności kryteriów

 

Doskonałym narzędziem do oceny, albo raczej porównania różnych kryteriów, dla których ciężko ustalić wagę, jest matryca porównania ważności kryteriów.

 

Sposób oceny polega tu na porównaniu wszystkich kryteriów ze sobą. Oczywiście porównujemy ze sobą kryteria z grupy B., czyli „Nice to have”:)

 

Zestawiając ze sobą dwie wartości wybieramy tą, która w naszym odczuciu ma większe znaczenie,i taką wartość wpisujemy w matrycy.

 

 

Analizując częstotliwość występowania poszczególnych kryteriów, można przypisać odpowiednie wagi.

 

 

To jakie wagi przypisane będą zostaną do poszczególnych kryteriów jest wypadkową frekwencji występowania tego kryterium w matrycy oraz naszego subiektywnego odczucia.

Nie ma konieczności przypisywania każdej wartości wagi w skali od 0-10. Również kryteria o takiej samej liczbie wystąpień mogą zostać ocenione przez nas w inny sposób wagowy.

 

Przykład 2 – arkusz decyzyjny (ocena dostawcy krzeseł)

 

 

Załączniki do pobrania

2 thoughts on “Arkusz decyzyjny – na pomoc w podejmowaniu decyzji!”

    1. Absolutnie nie – numer kryterium nie ma tu żadnego znaczenia, tylko to, co się pod nim kryje. Dzięki za komentarz – dzięki Tobie widzę błąd w screenach przykładowego arkusza decyzyjnego. Już wrzucam prawidłowy 🙂 Teraz wszystko jest już jasne?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *